Szukasz psychologa? Baza porad i duża pomoc psychologów psychologicznych. Poradnia, która Ciebie nie zawiedzie.

Boss i rozwój egzystencji – kontynuacja

Najważniejszym pojęciem w egzystencjalnym ujęciu rozwoju jest pojęcie stawania się. Egzystencja nigdy nie jest statyczna, jest ona zawsze w trakcie procesu stawania się czymś nowym, przekraczania siebie. Celem jest stanie się pełnym człowiekiem, to znaczy wykorzystanie wszystkich możliwości Dasein. Jest to oczywiście projekt (zamierzenie) beznadziejny, który nigdy nie może się zakończyć, ponieważ wybór jednej możliwości jest zarazem odrzuceniem wszystkich innych.

Wprawdzie sytuacja ta jest bardzo trudna, niemniej jednak człowiek jako istota wolna jest odpowiedzialny za urzeczywistnienie tylu z możliwości bycia-w-świecie, do ilu jest zdolny. Wzbranianie się przed stawaniem się można porównać do zamknięcia się w ciasnym i ciemnym pokoju. Przeciwstawianie się tej konieczności stawania się przejawia się jako fobie, kompulsje, urojenia i inne neurotyczne i psychotyczne symptomy. Jest to odmowa rozwoju. Jednakże większość ludzi czyni pewne postępy w realizacji swych możliwości, znaczy to, że zazwyczaj u człowieka dorosłego stopień samourzeczywistnienia jest większy niż u dziecka. Pojęcie stawania się implikuje ukierunkowanie i ciągłość, jednakże ukierunkowanie może się zmieniać, a ciągłość może być przerwana.

Stawanie się człowieka i stawanie się świata są zawsze ze sobą związane, są one współstawaniem się (Straus). Jest to koniecznością, ponieważ jednostka bytuje-w-świecie. Odkrywa ona możliwości swej egzystencji dzięki światu, świat jest z kolei odkrywany przez człowieka, który w nim bytuje. Jeśli któreś z nich rozwija się i rozrasta, drugie z konieczności także podlega rozwojowi i rozrostowi. Podobnie, jeśli jedno się kurczy, drugie także karłowacieje. Zdarzenia historyczne są wyrazem różnorodnych możliwości ludzkiej egzystencji.

Każdemu znany jest fakt, że życie, czy przynajmniej egzystencja ludzka jako bycie-w-świecie, kończy się śmiercią. Boss wskazuje, że ta świadomość śmierci nie pozostawia ludziom innego wyboru niż życie w pewnego rodzaju stałym związku ze śmiercią. Z tego punktu widzenia egzystencję ludzką określić można jako istnienie-ku-śmierci. Konieczność śmierci jest, jak mówi Boss, nieodłączną własnością egzystencji człowieka (an existential), „cechą, która najpełniej ze wszystkich przesądza o specyfice ludzkiej egzystencji”. A zatem nieuchronność zakończenia bycia-w-świecie nakłada na człowieka odpowiedzialność za jak najlepsze wykorzystanie każdej chwili swego życia i za urzeczywistnienie swej egzystencji. Psychologia egzystencjalna jako pierwsza zajęła się implikacjami nieuchronności śmierci i niewątpliwie była głównym stymulatorem pojawienia się powodzi książek na temat śmierci i umierania.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.