Szukasz psychologa? Baza porad i duża pomoc psychologów psychologicznych. Poradnia, która Ciebie nie zawiedzie.

EWOLUCJA WYŻSZYCH CZYNNOŚCI NERWOWYCH

W zestawieniu zarówno ze zwierzętami, jak i z ludźmi dorosłymi, wyższe czynności nerwowe dziecka mają swoją specyfikę. Czynnikiem różnicującym w stosunku do zwierząt jest nie tylko wyłącznie ludziom właściwa wrażliwość na znaczenie bodźców słownych i rozwój mowy, ale także odmienny przebieg wytwarzania związków pierwszosygnałowych.

W odróżnieniu od zwierząt, u dzieci zwraca uwagę znaczna szybkość wytwarzania odruchów warunkowych. Często kilka połączeń czynnika obojętnego z odruchem bezwarunkowym wystarcza do wytworzenia trwałego związku czasowego. Przy udziale słowa powstają związki nagłe. Szybkość wytwarzania odruchów warunkowych u dzieci zależy od szeregu czynników. Ogólnie wzrasta ona z wiekiem we wczesnych okresach rozwojowych. Ponadto rolę istotną odgrywa stan zdrowia dziecka, a także indywidualne właściwości jego układu nerwowego. Drugą cechą charakterystyczną związków czasowych wytwarzanych u dzieci – w porównaniu ze zwierzętami – jest ich trwałość. Odruchy raz wytworzone utrzymują się w ciągu długiego czasu nawet wówczas, gdy bodźce warunkowe działają rzadko.

Również i hamulcowe związki czasowe wytwarzają się na ogół u dzieci szybciej niż u zwierząt. Nie wzmacniane bodźce warunkowe bardzo szybko tracą swoje znaczenie i przestają wywoływać reakcje pobudzeniowe, tzn. następuje wygasanie. Także i- różnicowanie wytwarza się u dzieci sprawniej niż u zwierząt: szybciej występuje faza różnicowania absolutnego. Niekiedy przy wytwarzaniu różnicowania u dzieci nie obserwuje się w ogóle fazy” różnicowania względnego (wyrażającego się w reakcjach pobudzeniowych o zmniejszonej sile na bodziec różnicowy), a po fazie generalizacji następuje od razu faza różnicowania absolutnego. Czasami, szczególnie gdy różnice między bodźcami są duże, z miejsca uzyskuje się trwałe różnicowanie absolutne. Również inne rodzaje hamowania wewnętrznego wytwarzają się u dzieci z większą łatwością. Na podkreślenie zasługuje u dzieci zarówno szybkość wytwarzania hamowania warunkowego, duża jego siła i trwałość, a także szybkie zanikanie właściwości hamulcowych hamulca warunkowego w wyniku stosowania wzmocnień dodatnich, jak i to, że bodziec ponownie nabywa właściwości hamulcowych na skutek braku wzmocnień. Odruchy śladowe wytwarzają się u dzieci również szybko. Odznaczają się one większą niż u zwierząt specyficznością (tj. wykazują mniejszy zakres generalizacji) i trwałością. Natomiast tempo ich wygasania jest u dzieci powolniejsze: jest.ono bardziej zbliżone do tempa wygasania innych odruchów (Krasno- gorski, 1954, 1958).

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.