Szukasz psychologa? Baza porad i duża pomoc psychologów psychologicznych. Poradnia, która Ciebie nie zawiedzie.

KONTAKTY LUDZI ZNAJOMYCH CZ. II

Jak zatem widzimy, grupa znajomych, a tyczyć się to będzie wielu innych rodzajów grup, stanowi w pewnym sensie zamknięte koło. Przypominamy sobie przy tej sposobności to, co mówiliśmy poprzednio ó „magicznym kole” i o „granicy”. Zjawisko, które interesuje nas w tej chwili, wykazuje tu pewne analogie. Granica, która tu przed nami się odsłania, ma charakter pewnej społecznej bariery. Bariery tej nie można przekroczyć dowolnie. Wejście w grupę społeczną wymaga dostosowania się do pewnego przepisu, który w analizowanym powyżej przykładzie jest przepisem towarzyskim. Do koła znajomych trzeba być wprowadzonym, co dokonuje się zazwyczaj w formie’ wspomnianego już poprzednio przedstawiania się. Przedstawianie się lub przedstawianie (jednej osoby przez drugą) dokonuje się według pewnej przyjętej formułki, od której zazwyczaj tylko nieznacznie się można odchylić („Pan pozwoli, że przedstawię itd”). Spotykamy się tu więc z pewną ustaloną, stereotypową formą zachowania się. Mówimy w tym wypadku o rytuale albo o obrzędzie społecznym. Oczywiście także witanie się i żegnanie znajomych dokonuje się według pewnego rytuału.

Różnice indywidualne związane z różnorodnością struktury osobowościowej

Zaznajomienie się w tej czy innej formie, mające jako efekt włączenie danych osób do koła znajomych, prowadzi więc, jak widzieliśmy, do pewnego ich zbliżenia się. Obserwacja potoczna życia społecznego poucza nas, że to zbliżenie wynikłe z zaznajomienia się ujawnia zazwyczaj tendencję do pewnego przetwarzania się. To przetwarzanie się ma charakter procesu psychicznego, którego źródeł można dopatrywać się w swoistej strukturze psychiki ludzkiej. Gdy raz kogoś w pewien sposób poznaliśmy, ulegamy łatwo potrzebie pogłębienia tej znajomości. Pragniemy dowiedzieć się o znajomej osobie pewnych bliższych szczegółów. Zaczyna interesować nas jej los. A dalej budzi się w nas potrzeba wznawiania bezpośredniego kontaktu z osobami znajomymi czy też pisania do nich, gdy bezpośrednie spotkanie nie jest możliwe. Oczekujemy od znajomej osoby, że będzie w pewnym stopniu zwierzać się przed nami, a przez wzajemność i my skłonni będziemy odkrywać w pewnym stopniu przed znajomymi naszą „duszę”. W ten sposób dynamika stosunku znajomości, pogłębiając się coraz bardziej, doprowadzić może do wyłonienia się nowego stosunku, który określany bywa jako przyjaźń. Ale nie zawsze tak być musi. Niekiedy po pierwszych krokach wzajemnego zbliżenia się proces zaczyna iść w odwrotnym kierunku. Zamiast zbliżać się – oddalamy się od siebie, zamiast przyjaźni następuje ewentualne zerwanie znajomości.

Trudno tu podać jakąś uniwersalną regułę. W grę wchodzą różnice indywidualne związane z różnorodnością struktury osobowościowej obcujących ze sobą jednostek. Zachodzą przy tym zależności pomiędzy pewną formą społeczną a pewnymi treściami przeżyciowymi, czego dotknęliśmy już poprzednio. Pogłębienie kontaktu psychicznego może być punktem wyjścia do zawarcia formalnej przyjaźni. Takiego formalnego przejścia, obwarowanego określonymi rytuałami, nie spotyka się dziś wprawdzie w środowiskach kulturalnych pomiędzy dorosłymi. Każdy z nas jednak przypomni sobie z własnych doświadczeń młodzieńczych albo z pierwszej lepszej powieści młodzieżowej (np. Ania z Zielonego Wzgórza), jak wyglądają rytuały zawarcia „wiecznej” przyjaźni u ludzi dojrzewających. A etnografia uczy nas, iż analogiczne rytuały, towarzyszące zawarciu związków przyjaźnianych, spotykamy także u dorosłych w niektórych pierwotnych szczepach. Pewne ślady odnośnego rytuału znajdziemy przecież i u nas, gdzie przyjaźń uprawnia, a nawet obowiązuje do przejścia od mówienia sobie „pan” czy „obywatel” do mówienia „ty”. Na odwrót jednak dana forma społeczna prowokuje do powstania i pogłębienia pewnych procesów psychicznych. Skoro raz zaczęliśmy już mówić do kogoś „ty”, to skłania nas to w dalszej konsekwencji do zrobienia kontaktu naszego bardziej intymnym.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.