Szukasz psychologa? Baza porad i duża pomoc psychologów psychologicznych. Poradnia, która Ciebie nie zawiedzie.

POGLĄDY WCZESNYCH PSYCHOLOGÓW POSTACI

Pierwsze interpretacje poznawcze były wyrazem sprzeciwu wobec teorii atomistycznych psychologii klasycznej, zgodnie z którymi uważano, że świadomość składa się z pewnej liczby zjawisk elemdhtarnych, a całe życie psychiczne stanowi mozaikę tych elementów mechanicznie ze sobą skojarzonych w różne zespoły. Wcześni reprezentanci psychologii postaci: Max Wertheimer, Wolfgang Kohler i Kurt Koffka, przeciwstawiali się takiemu pojmowaniu świadomości dostarczając wiele dowodów podważających słuszność atomistycznych teorii asocjacyjnych.

Według psychologów postaci, rozkładanie zjawisk psychicznych na części elementarne uniemożliwia dostrzeganie tego, co jest w nich najistotniejsze. Zjawiska psychiczne stanowią zawsze całości – postacie, które posiadają określoną strukturę czasowo-przestrzenną i tylko jako postacie mogą być badane. Struktura wewnętrzna postaci przypomina pole elektromagnetyczne, w którym poszczególne elementy są źródłem sił dodatnich lub ujemnych dążących do zachowania równowagi w sposób falowy, przypominający rozchodzenie się fal, np. na powierzchni wody po wrzuceniu do niej kamienia. Elementy zmieniają swoje znaczenie w zależności od struktury figury, w skład której wchodzą, postać natomiast zmienia się w zależności od podporządkowanych jej elementów. Badania przeprowadzone przez postaciowców w celu wykazania niesłuszności teorii atomistyczno- asocjacyjnych dotyczyły najczęściej percepcji. Na podstawie uzyskanych w nich wyników wyciągano jednak wnioski dotyczące wszelkich zjawisk psychicznych, a więc i uczenia się. Nie będziemy rozpatrywać wszystkich założeń psychologii postaci. Dane na ten temat dostępne są w literaturze polskiej (Dembowski, 1951: Szewczuk, 1951: Tomaszewski, 1963, 1968). Ograniczymy się jedynie do zrelacjonowania tych twierdzeń, które stanowiły podstawę interpretacji uczenia się.

Interpretacje te formułowane były zazwyczaj w terminach percepcji i przyporządkowane głównej zasadzie, zgodnie z którą pierwotnym zjawiskiem jest spostrzeganie całości, natomiast wyróżnianie w niej elementów składowych jest sprawą wtórną. Za przykład ilustrujący słuszność takiego poglądu może służyć odruch warunkowy, który wytwarza się początkowo w odpowiedzi na całość sytuacji, a dopiero po pewnym treningu powstaje jako reakcja na określony bodziec. Cała sytuacja warunkowa jest postacią, w której na skutek hamowania różnicującego zostaje wyodrębniony jeden składnik. W przypadku, gdy osobnik ma wyuczyć się materiału seryjnego, a zatem składającego się z izolowanych elementów, uczenie się polega nie na mechanicznym kojarzeniu, lecz na jego upostaciowaniu, zgodnie z prawami struktury. Poszczególne elementy tracą swoją samodzielność i stają się częściami jednej całości. Proces ten nie dokonuje się w sposób mechaniczny, wymaga bowiem uświadomienia sobie celu, który pragnie osiągnąć osoba ucząca się. Uczenie się to upostacio- wywanie materiału przeznaczonego do wyuczenia się, główne zaś zasady postaciowania materiału to: zasada bliskości, zasada zamknięcia przestrzeni i zasada pregnacji.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.