Szukasz psychologa? Baza porad i duża pomoc psychologów psychologicznych. Poradnia, która Ciebie nie zawiedzie.

Psychologia opisowa (podmiotowa) a psychologia przedmiotowa cz. II

Do wiązania oczywistości ze spostrzeżeniem wewnętrznym upoważnia Brentanę jego pojmowanie spostrzeżeń jako sądów. Wszak sądy tylko mogą być oczywiste, a .spostrzeżenia, zdaniem Brentany, są właśnie sądami. Głoszona przez Brentanę teza, iż spostrzeżenia wewnętrzne i zewnętrzne są sądami, była w jego czasach nowością, ponieważ sąd uznawano za kombinację przedstawień, zauważając go tylko tam, gdzie wchodziły w grę co najmniej dwa przedstawienia. Tymczasem, według Brentany sąd można skonstruować na podstawie jednego tylko przedstawienia: stanowi on bowiem swoiste odnoszenie się do przedmiotu, polegające na uznawaniu jego istnienia lub odrzucaniu go. Gdy wypowiadam sądy: „Pada” lub „Walczono” – to w umyśle moim obecne jest każdorazowo jedno tylko przedstawienie. Analogicznie: spostrzeżenia, że widzę światło czy słyszę dźwięk, stanowią sądy egzystencjalne, oparte na pojedynczych przedstawieniach. Spostrzeżenia są więc sądami i niektóre z nich, mianowicie spostrzeżenia wewnętrzne są oczywiste, tj. związane z przeświadczeniem o koniecznym istnieniu swojego przedmiotu. Koncepcja spostrzeżenia wewnętrznego i jego oczywistości jest istotnym punktem wyjścia dla psychologii opisowej, która opierając się na doświadczeniu, może być jednocześnie pewna swych ustaleń. Oto sposób, w jaki psychologii opisowej udaje się łączyć empiryzm z oczywistością. Według Brentany także sądy dotyczące faktów mogą być oczywiste i to nie na podstawie apriorycznie przyjętych założeń, lecz doświadczenia. W sądach oczywistych spostrzeżenia wewnętrznego szkoła brentanow- ska znalazła archimedesowy punkt oparcia dla filozofii, której metoda miała być metodą nauk przyrodniczych, tzn. metodą doświadczalną. Sądy bezpośrednio oczywiste stały się dla Brentany nie tylko podstawą twierdzeń psychologii opisowej, lecz wszelkiej w ogóle wiedzy2.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.