Szukasz psychologa? Baza porad i duża pomoc psychologów psychologicznych. Poradnia, która Ciebie nie zawiedzie.

STRUKTURA OSOBOWOŚCI U DOLLARDA I MILLERA

Dollard i Miller konsekwentnie przejawiali mniejsze zainteresowanie strukturalnymi, czyli stosunkowo niezmiennymi, elementami osobowości niż procesem uczenia się i rozwoju osobowości. Biorąc pod uwagę fakt, że na aspekty strukturalne badacze ci nie kładli nacisku, można jednak zapytać: jakimi pojęciami posługiwali się w celu przedstawienia stałych i trwałych właściwości osobowości? W teorii uczenia się, jaką reprezentują Dollard i Miller, kluczowym pojęciem jest nawyk {habit).

Jak już wiemy, nawyk jest związkiem czy skojarzeniem bodźca (sygnału) z reakcją. Wyuczone skojarzenia, czyli nawyki, mogą kształtować się nie tylko między zewnętrznymi, lecz również między wewnętrznymi bodźcami i reakcjami. Większość ich teorii dotyczy szczegółowego określenia warunków, w których nawyki są nabywane i wygaszane lub zastępowane innymi, a bardzo mało uwagi poświęca się kategoryzowaniu nawyków czy wyliczaniu głównych rodzajów nawyków, jakie występują u ludzi.

Aczkolwiek osobowość składa się przede wszystkim z nawyków, ich konkretna struktura będzie zależna od jedynych w swoim rodzaju wydarzeń, na których wpływ była wystawiona dana jednostka. Ponadto jest to jedynie struktura tymczasowa – dzisiejsze nawyki mogą zmienić się w wyniku jutrzejszych doświadczeń. Dollard i Miller zadowalają się sformułowaniem zasad rządzących tworzeniem nawyków i pozostawiają poszczególnym klinicystom czy badaczom zadanie dokładnego określenia nawyków, które charakteryzują daną osobę. Kładą oni jednak silny nacisk na to, że ważna kategoria nawyków jest wywoływana przez bodźce słowne, wytwarzane przez daną osobę czy przez kogoś innego, i że reakcje takie mają często charakter werbalny.

Trzeba również zwrócić uwagę na fakt, że w niektórych nawykach mogą występować reakcje wewnętrzne, które z kolei wywołują bodźce wewnętrzne o właściwościach popędowych. (Omawialiśmy już strach jako przykład wyuczonego, wytwarzanego przez reakcję popędu). Te popędy wtórne trzeba także uważać za trwałe elementy osobowości. Również popędy pierwotne oraz wrodzone związki S – R mają udział w strukturze osobowości. Na ogół jednak są one nie tylko mniej ważne dla zachowania człowieka niż popędy wtórne i inne rodzaje nawyków, lecz ponadto decydują o tym, co jest wspólne dla ludzi, a nie o ich indywidualności i niepowtarzalności.

Podobne Artykuły

Zostaw odpowiedź

Twoj adres e-mail nie bedzie opublikowany.